Kepada yang kurang tahu tentang latarbelakang Sabah, suku Kadazandusun adalah antara rumpun etnik yang paling kaya dengan variasi di Sabah. Bukan saja dari segi kepelbagaian adat-budaya, tetapi juga bilangan suku spesifik – yang jumlahnya lebih daripada 30! Klasifikasi suku yang pelbagai ini boleh diringkaskan sebagai:







Dusun (terbesar dari segi saiz) – yang secara geografi tersebar di kawasan pedalaman (interior) Sabah (i.e. Ranau, Tambunan, Keningau). Tapi terdapat juga etnik Dusun di kawasan pinggir pantai terutamanya Papar, Kudat, Kota Belud – bahkan Sandakan dan Tawau di residensi pantai timur.

Kadazan – kebanyakannya bertumpu di kawasan pantai barat (terutama Penampang). Kecil dari segi saiz, tetapi merupakan rumpun Kadazandusun paling 'posh' dan sofistikated (in general). Orang Kadazan are mostly multi-lingual. They speak good Malay, English and sometimes Mandarin. And, of course they also speak their mother-tongue brilliantly – bukan macam Orang Dusun (esp. the younger generation) yang kebanyakannya telah convert kepada Melayu sebagai bahasa pertama!

Murut – bertumpu di kawasan pedalaman barat-daya Sabah (i.e. Tenom). Historically, they were the best head-hunter di kalangan semua rumpun etnik Kadus. Sebab itu, semasa zaman penjajahan – orang Inggeris fobia teramat nak masuk ke wilayah-wilayah yang didominasi orang Murut. Don't worry, we no longer practice head-hunting. How I wish we still did, because I have a few names – that I truly desire their heads. Ooopss!

Rungus – bertumpu di kawasan pantai-barat utara (i.e. Kota Belud, Kudat). May be one of the smallest community (size-wise) in the Kadus group. Rungus is very similar to Dusun in terms language and culture. I can perfectly understand Rungus (although I don't speak the language) – but I'm totally clueless when it comes to Murut punya bahasa. I personally think that Murut is ethnically closer to Dayak tribe in Sarawak (opposing the conventional theory by anthropologists).

Sungei – diberi nama demikian kerana traditionally they are associated dengan gaya hidup 'sungai' dan 'maritim'. I guess Sungei is the only Kadus community yang (secara tradisinya) terlibat dengan aktiviti kenelayanan secara meluas. All the other groups are traditionally known as farmer (padi huma bagi Kadus di kawasan pedalaman yang berbukit-bukau; padi sawah bagi Kadus di kawasan pamah).